KUŞ GRİBİ HASTALIĞI NEDENİYLE MÜCBİR SEBEP HALİNE İLİŞKİN GENEL YAZI

2006 yılının Ocak ayı içerisinde ülkemiz genelinde yaygın biçimde ortaya çıkan kuş gribi hastalığı nedeniyle zarar gören kanatlı hayvan eti ve her türlü yumurta üreticileri hakkında, vergi kanunlarının uygulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.

Vergi Usul Kanununun 13 üncü maddesinde mücbir sebep halleri sayılmış, kanunun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrasında da Maliye Bakanlığının, mücbir sebep sayılan haller nedeniyle bölge, il, ilçe, mahal veya afete maruz kalanlar itibarıyla mücbir sebep hali ilan etmeye ve bu sürede vergi ödevlerinden yerine getirilemeyecek olanları tespit etmeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Anılan kanunun 111 inci maddesinde ise Maliye Bakanlığının, Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca verilecek beyannamelere istinaden tahakkuk ettirilen vergilerin ödeme sürelerini, vadelerinin bitim tarihinden itibaren azami bir yıl süreyle uzatmaya yetkili olduğu belirtilmiştir.

2006 yılının Ocak ayı içerisinde ülkemiz genelinde yaygın biçimde ortaya çıkan kuş gribi hastalığı nedeniyle zarar gören kanatlı hayvan eti ve her türlü yumurta üreticisi olan mükelleflerin durumu, Vergi Usul Kanununun 13 üncü maddesi uyarınca mücbir sebep hali olarak kabul edilmiştir.

Mücbir sebep hallerinde, mücbir sebebin başladığı tarih ile ortadan kalktığı tarih arasında geçen süreler işlememekte, ancak vergi ödevlerinin yerine getirilmesi bakımından mücbir sebep halinin başlangıç tarihi belirsizlik arzetmekte ise başladığı ve sona erdiği tarihin tespiti mükellefler yönünden güçlük oluşturmaktadır. Bu gibi hallerde mücbir sebep halinin başladığı ve ortadan kalktığı tarihin diğer bir ifade ile işlemeyen sürenin Vergi Usul Kanununun 14 üncü maddesi uyarınca idarece tespit edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle, anılan mükellefler için vergi kanunlarının uygulanması bakımından mücbir sebep halinin 03 Ocak 2006 tarihinde başlayıp 03 Nisan 2006 tarihi sonuna kadar devam etmesi ve dolayısıyla bu sürenin mücbir sebep hali nedeniyle işlemeyen süre olarak kabulü uygun görülmüştür.

Buna göre, bahsi geçen mükelleflerin bu faaliyetlerine münhasır olmak üzere;

• 20 Ocak 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar verilmesi gereken Aralık/2005 vergilendirme dönemine ait gelir (stopaj) vergisine ilişkin muhtasar ve katma değer vergisi beyannamelerinin 21 Nisan 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar,
• Ocak, Şubat, Mart/2006 vergilendirme dönemlerine ait gelir (stopaj) vergisine ilişkin muhtasar ve katma değer vergisi beyannamelerinin (23 Nisan 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar verilmesi gerekmekte ise de bu tarihin resmi tatil günü olması nedeniyle) 24 Nisan 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar,
• 2005 takvim yılına ait olup 15 Şubat ve 15 Mart 2006 tarihleri mesai saati sonuna kadar verilmesi gereken yıllık gelir vergisi beyannameleri ile 15 Nisan 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar verilmesi gereken kurumlar vergisi beyannamesinin 18 Nisan 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar,
• 10 Mayıs 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar verilmesi gereken 2006 yılı birinci geçici vergi dönemine ait geçici vergi beyannamesinin 13 Mayıs 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar,

Verilme süreleri mücbir sebep hali kapsamına giren diğer beyannamelerin de beyanname verme süreleri yukarıda açıklandığı şekilde hesaplanacaktır.

Beyanname verme süresi mücbir sebep halinin başladığı ve bittiği tarihler arasına rastlayan 2005 yılı dördüncü geçici vergi dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesinin verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Yukarıda belirtilen süreler içerisinde verilmiş olan beyannamelerin, kanuni süresi içerisinde verilmiş sayılacağı tabiidir.

Mezkur Kanunun 111 inci maddesinde yer alan hüküm uyarınca, bu yazı ile mücbir sebep hali nedeniyle uzayan sürelerin sonuna kadar verilecek beyannamelere ilişkin vergilerin ödeme süreleri 3 Temmuz 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar uzatılmıştır. Verilme süreleri mücbir sebep hali kapsamına giren ve mücbir sebep süresi içerisinde verilen beyannamelere ilişkin olarak tahakkuk ettirilen vergiler de 3 Temmuz 2006 tarihi mesai saati sonuna kadar ödenebilecektir.

Diğer taraftan, beyan dönemleri mücbir sebep halinin sona erdiği tarihten sonrasına rastlayan vergilerin kanuni süresinde beyan edilerek ödenmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.